FSR w praktyce: Brak współpracy Temu podczas kontroli? Komisja Europejska ma zastrzeżenia
Komisja Europejska przedstawiła Temu zastrzeżenia dotyczące współpracy tej spółki podczas niezapowiedzianej kontroli dotyczącej subsydiów zagranicznych, która została przeprowadzona w siedzibie spółki w Dublinie w grudniu 2025 r.
Niedawno pisaliśmy o sprawie Nuctech, która jest przykładem wykorzystania przez Komisję Europejską (KE) uprawnień do samodzielnego wszczynania postępowań wobec przedsiębiorców (tzw. postępowań ex officio) na podstawie rozporządzenia o subsydiach zagranicznych (Foreign Subsidies Regulation, FSR). Sprawa Temu pokazuje natomiast, co się dzieje w praktyce, jeżeli współpraca przedsiębiorcy podczas przeprowadzenia kontroli wzbudzi wątpliwości KE.
W przeciwieństwie do sprawy Nuctech uwagę zwraca nie tyle samo dochodzenie dotyczące potencjalnych subsydiów zagranicznych, ile sposób, w jaki Komisja postanowiła wykorzystać swoje uprawnienia proceduralne. Po raz pierwszy wydała bowiem wobec przedsiębiorcy tzw. statement of grounds, dotyczące możliwego naruszenia obowiązku współpracy podczas kontroli.
Kontrola to dopiero początek
Temu – znana platforma e-commerce należąca do chińskiej grupy PDD Holdings, umożliwiająca sprzedaż towarów bezpośrednio od producentów do konsumentów na całym świecie – została objęta postępowaniem ex officio w grudniu zeszłego roku.
Postępowanie wobec Temu rozpoczęło się od niezapowiedzianej kontroli przeprowadzonej w irlandzkiej spółce WhaleCo, za pośrednictwem której Temu prowadzi działalność na rynku Unii Europejskiej. Celem Komisji było zgromadzenie materiału dowodowego w ramach dochodzenia dotyczącego subsydiów zagranicznych, które potencjalnie mogłyby zakłócać rynek wewnętrzny.
Pod koniec lipca 2026 r. Komisja poinformowała o przesłaniu Temu tzw. Statement of Grounds, czyli dokumentu przedstawiającego jej wstępne zastrzeżenia. Zgodnie z komunikatem prasowym KE zastrzeżenia nie dotyczą jednak kwestii samych subsydiów zagranicznych. KE uznała natomiast, że Temu mogło naruszyć obowiązek aktywnej współpracy podczas prowadzonej kontroli. Zdaniem Komisji spółka nie przekazała części wymaganych informacji oraz dokumentów dotyczących swojej działalności w Unii Europejskiej, organizacji przedsiębiorstwa oraz wykorzystywanych systemów informatycznych. To właśnie te okoliczności stały się przedmiotem odrębnych zarzutów proceduralnych.
Warto podkreślić, że Statement of Grounds to dokument przedstawiający wstępne stanowisko Komisji – dotyczy wyłącznie współpracy Temu podczas kontroli i nie przesądza o wyniku samego postępowania dotyczącego subsydiów. Temu może też zapoznać się z aktami sprawy i przedstawić swoje argumenty, zanim Komisja podejmie ostateczną decyzję.
Dlaczego ta sprawa jest ważna?
Sposób zachowania przedsiębiorcy podczas kontroli ma znaczenie. Jak pokazuje sprawa Temu, postawa przedsiębiorcy podczas kontroli może stać się odrębnym przedmiotem postępowania, niezależnie od dochodzenia dotyczącego subsydiów zagranicznych.
Oznacza to, że ryzyko nie ogranicza się wyłącznie do pytania, czy przedsiębiorca otrzymał zagraniczne wsparcie finansowe. Równie istotne staje się odpowiednie przygotowanie organizacji do samej kontroli.
Często FSR jest postrzegane jako regulacja istotna przede wszystkim jako element największych przejęć i przetargów publicznych. Sprawy Nuctech i Temu pokazują, że praktyka KE szybko ewoluuje. Przygotowanie przedsiębiorców pod kątem FSR powinno więc wyjść poza obszar planowania transakcji czy przetargu i stać się elementem bieżącego systemu compliance.
Czego Komisja oczekuje od przedsiębiorców?
FSR nakłada na przedsiębiorców obowiązek aktywnej współpracy z Komisją Europejską podczas prowadzonych czynności dochodzeniowych. Przedsiębiorca musi m.in.:
- terminowo przekazywać żądane informacje,
- udostępniać dokumenty i dane,
- zapewniać dostęp do wymaganych systemów i nośników informacji,
- umożliwić sprawne przeprowadzenia czynności kontrolnych.
Jeżeli Komisja uzna, że podczas postępowania doszło do naruszenia obowiązków proceduralnych wynikających z FSR, może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości do 1% całkowitego obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym.
Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Przede wszystkim przedsiębiorcy nie powinni utożsamiać zgodności z FSR wyłącznie z obowiązkami notyfikacyjnymi. Równie ważne jest przygotowanie całego przedsiębiorstwa do postępowania prowadzonego przez Komisję – zarówno od strony organizacyjnej, jak i proceduralnej.
W szczególności warto zweryfikować, czy przedsiębiorstwo:
- potrafi zidentyfikować i udokumentować zagraniczne wkłady finansowe otrzymywane przez samą spółkę oraz podmioty z grupy,
- ma procedury postępowania na wypadek kontroli prowadzonej przez Komisję Europejską,
- wie, kto w organizacji odpowiada za kontakt z organami i koordynację działań podczas kontroli,
- ma uporządkowany system przechowywania dokumentów i danych, umożliwiający ich szybkie udostępnienie,
- przeszkoliło pracowników, którzy mogą mieć kontakt z kontrolującymi.
Compliance w obszarze FSR nie eliminuje ryzyka kontroli. Pozwala jednak lepiej się do niej przygotować, ograniczyć ryzyko popełnienia błędów i z większym poczuciem bezpieczeństwa uczestniczyć w czynnościach prowadzonych w trakcie postępowania.
Maria Rudzińska, adwokat, Marta Grodzki, praktyka ochrony konkurencji i konsumentów oraz praktyka pomocy publicznej i regulacji rynku wewnętrznego UE kancelarii Wardyński i Wspólnicy
